Oś mózg–jelita–skóra

 Nowe spojrzenie na zdrowie i urodę

Oś mózg–jelita–skóra (ang. brain–gut–skin axis) to dynamiczny, wielokierunkowy system komunikacji, który integruje układ nerwowy, przewód pokarmowy i skórę. W ostatnich latach temat ten zyskał ogromne znaczenie w kosmetologii, dermatologii oraz medycynie stylu życia, a coraz więcej badań potwierdza, że zaburzenia w jednym z tych obszarów mogą prowadzić do problemów w pozostałych.

Mechanizmy działania osi mózg–jelita–skóra

1. Mikrobiota jelitowa i skórna.

  • Jelita i skóra są zamieszkiwane przez miliardy mikroorganizmów, które wpływają na odporność, metabolizm i stan zapalny.
  • Dysbioza, czyli zaburzenie równowagi mikrobioty, może prowadzić do rozwoju chorób skóry, takich jak trądzik, łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry.
  • Mikrobiota jelitowa produkuje metabolity i sygnały, które wpływają na funkcjonowanie mózgu i skóry.

2. Układ nerwowy i stres.

  • Mózg komunikuje się z jelitami i skórą poprzez układ nerwowy, hormonalny i immunologiczny.
  • Stres psychiczny aktywuje oś podwzgórze–przysadka–nadnercza, powodując wzrost poziomu kortyzolu, co może zaburzać mikrobiotę jelitową i prowadzić do stanów zapalnych skóry.
  • Neuroprzekaźniki produkowane w jelitach, takie jak serotonina (aż 90% powstaje w przewodzie pokarmowym), wpływają zarówno na nastrój, jak i kondycję skóry.

3. Skóra jako bariera i organ sygnalizacyjny.

  • Skóra jest największym organem ciała i odgrywa kluczową rolę w ochronie przed czynnikami zewnętrznymi.
  • Zaburzenia bariery skórnej, np. przez promieniowanie UV czy toksyny środowiskowe, mogą wpływać na mikrobiotę jelitową i funkcjonowanie układu nerwowego.

Przykłady badań naukowych

Badanie Opis Wyniki
Arck et al., 2010 Badanie na myszach: wpływ probiotyków na stres i skórę Podanie Lactobacillus łagodziło stres i zmniejszało zapalenie skóry wywołane stresem
Jimenez-Sanchez et al., 2025 Przegląd: oś jelito–skóra Dysbioza jelitowa sprzyja rozwojowi AZS i łuszczycy; UVB korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową
Editorial, Frontiers in Nutrition, 2023 Przegląd badań: rola mikrobioty w łuszczycy, depresji, epilepsji Dieta i probiotyki mogą wspierać leczenie i profilaktykę chorób skóry i zaburzeń psychicznych
ScienceDirect, 2024 Probiotyki i prebiotyki w leczeniu chorób skóry Probiotyki modulują układ odpornościowy i mikrobiom skóry, wspierając leczenie stanów zapalnych

Znaczenie dla kosmetologów

Dlaczego warto znać oś mózg–jelita–skóra?

  • Holistyczne podejście: Skuteczna pielęgnacja skóry wymaga uwzględnienia diety, stylu życia i zdrowia psychicznego klienta.
  • Nowe trendy w kosmetologii: Rośnie popularność nutricosmetics, probiotyków i prebiotyków w pielęgnacji „od wewnątrz”.
  • Profilaktyka i wsparcie leczenia: Wspieranie równowagi mikrobioty jelitowej i skórnej może poprawiać efekty zabiegów kosmetycznych i łagodzić przewlekłe dermatozy.

Praktyczne wskazówki

  • Zalecaj klientom zdrową, zróżnicowaną dietę bogatą w błonnik, fermentowane produkty i nisko przetworzone składniki.
  • Zwracaj uwagę na objawy przewlekłego stresu i wspieraj techniki relaksacyjne.
  • Rozważ stosowanie kosmetyków zawierających pre- i probiotyki oraz składniki wspierające barierę skórną.
  • Współpracuj z dietetykami i psychologami w przypadku trudnych przypadków skórnych.

Oś mózg–jelita–skóra to przyszłość kosmetologii i dermatologii. Zrozumienie tej osi pozwala na skuteczniejsze, indywidualne podejście do pielęgnacji skóry oraz wspieranie zdrowia i dobrego samopoczucia klientów. Nowoczesny kosmetolog powinien uwzględniać zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne, by osiągnąć najlepsze efekty terapeutyczne.

 

Czy jesteś zaciekawiona tym tematem ? 

Kategoria