Psychokosmetologia Oś mózg–jelita–skóra Lidia Gaćkowska - 8 lipca 2025 Nowe spojrzenie na zdrowie i urodę Oś mózg–jelita–skóra (ang. brain–gut–skin axis) to dynamiczny, wielokierunkowy system komunikacji, który integruje układ nerwowy, przewód pokarmowy i skórę. W ostatnich latach temat ten zyskał ogromne znaczenie w kosmetologii, dermatologii oraz medycynie stylu życia, a coraz więcej badań potwierdza, że zaburzenia w jednym z tych obszarów mogą prowadzić do problemów w pozostałych. Mechanizmy działania osi mózg–jelita–skóra 1. Mikrobiota jelitowa i skórna. Jelita i skóra są zamieszkiwane przez miliardy mikroorganizmów, które wpływają na odporność, metabolizm i stan zapalny. Dysbioza, czyli zaburzenie równowagi mikrobioty, może prowadzić do rozwoju chorób skóry, takich jak trądzik, łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry. Mikrobiota jelitowa produkuje metabolity i sygnały, które wpływają na funkcjonowanie mózgu i skóry. 2. Układ nerwowy i stres. Mózg komunikuje się z jelitami i skórą poprzez układ nerwowy, hormonalny i immunologiczny. Stres psychiczny aktywuje oś podwzgórze–przysadka–nadnercza, powodując wzrost poziomu kortyzolu, co może zaburzać mikrobiotę jelitową i prowadzić do stanów zapalnych skóry. Neuroprzekaźniki produkowane w jelitach, takie jak serotonina (aż 90% powstaje w przewodzie pokarmowym), wpływają zarówno na nastrój, jak i kondycję skóry. 3. Skóra jako bariera i organ sygnalizacyjny. Skóra jest największym organem ciała i odgrywa kluczową rolę w ochronie przed czynnikami zewnętrznymi. Zaburzenia bariery skórnej, np. przez promieniowanie UV czy toksyny środowiskowe, mogą wpływać na mikrobiotę jelitową i funkcjonowanie układu nerwowego. Przykłady badań naukowych Badanie Opis Wyniki Arck et al., 2010 Badanie na myszach: wpływ probiotyków na stres i skórę Podanie Lactobacillus łagodziło stres i zmniejszało zapalenie skóry wywołane stresem Jimenez-Sanchez et al., 2025 Przegląd: oś jelito–skóra Dysbioza jelitowa sprzyja rozwojowi AZS i łuszczycy; UVB korzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową Editorial, Frontiers in Nutrition, 2023 Przegląd badań: rola mikrobioty w łuszczycy, depresji, epilepsji Dieta i probiotyki mogą wspierać leczenie i profilaktykę chorób skóry i zaburzeń psychicznych ScienceDirect, 2024 Probiotyki i prebiotyki w leczeniu chorób skóry Probiotyki modulują układ odpornościowy i mikrobiom skóry, wspierając leczenie stanów zapalnych Znaczenie dla kosmetologów Dlaczego warto znać oś mózg–jelita–skóra? Holistyczne podejście: Skuteczna pielęgnacja skóry wymaga uwzględnienia diety, stylu życia i zdrowia psychicznego klienta. Nowe trendy w kosmetologii: Rośnie popularność nutricosmetics, probiotyków i prebiotyków w pielęgnacji „od wewnątrz”. Profilaktyka i wsparcie leczenia: Wspieranie równowagi mikrobioty jelitowej i skórnej może poprawiać efekty zabiegów kosmetycznych i łagodzić przewlekłe dermatozy. Praktyczne wskazówki Zalecaj klientom zdrową, zróżnicowaną dietę bogatą w błonnik, fermentowane produkty i nisko przetworzone składniki. Zwracaj uwagę na objawy przewlekłego stresu i wspieraj techniki relaksacyjne. Rozważ stosowanie kosmetyków zawierających pre- i probiotyki oraz składniki wspierające barierę skórną. Współpracuj z dietetykami i psychologami w przypadku trudnych przypadków skórnych. Oś mózg–jelita–skóra to przyszłość kosmetologii i dermatologii. Zrozumienie tej osi pozwala na skuteczniejsze, indywidualne podejście do pielęgnacji skóry oraz wspieranie zdrowia i dobrego samopoczucia klientów. Nowoczesny kosmetolog powinien uwzględniać zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne, by osiągnąć najlepsze efekty terapeutyczne. Czy jesteś zaciekawiona tym tematem ? Kategoria Psychokosmetologia